Sunday, April 28, 2019

Yapısal Değişim Nedir?


Basında uzun zamandır yer alan kavramlardan biri de yapısal değişim söylemi. Ekonomistler başta olmak üzere, muhalif siyasetçiler, iş insanları hepsi bir yapısal değişim ihtiyacından bahsediyor. Peki, nedir bu yapısal değişim? Wikipedia’nın tanımı şöyle; ekonomide yapısal değişim, bir pazarın veya ekonominin işleyişinde veya faaliyetinde bulunduğu temel yöntemlerde bir reform veya değişikliktir. Mesela 1980’lerin başında ülkeye borç verenlerin isteğine uyarak, ekonomimizi dış etkilerden koruyan bazı kalkanları kaldırdık. Türkiye ekonomisi zaman içinde kontrollü bir karma ekonomiden, dış ticaretini liberalleştirmiş bir tüketim toplumu haline geldi. Bu bir yapısal değişimdir. Bunun sonucunda bugün gırtlağına kadar borç içinde olan Türkiye, kendisine borç veren ekonomilerin çıkarlarına uygun bir yapısal değişim geçirmiştir. Eğer bugün alınacak doğru kararlarla Türkiye bir ihracat toplumu (dış ticaret dengesi açık vermeyen) haline dönüşebilirse ortaya çıkan sonuca yapısal değişim diyebiliriz. Yapısal değişim veya dönüşüm ancak farklı paradigmalarla belirlenecek yeni stratejik hedeflere ulaşılmasıyla gerçekleşebilir. Bu da genellikle toplumları yönetenlerin, liderlerin bakış açılarını yenilemeleriyle mümkün olur. Örneğin, yeni bir lider çıkarda ekonominin işleyişi bunda böyle toplumcu (sosyalist) prensiplere göre düzenlenecektir derse buda bir yapısal değişim gerektirir. Aradan geçen süreçte ülkemizdeki sanayi kuruluşları dış girdilere daha kolay ulaşabildiklerini gördükçe üretimlerinde gittikçe daha fazla oranda ithal girdi kullanmaya başlamışlar, üretim ve finansal yapıları da bu bağlamda değişmiştir. Toplumlar geliştikçe, dönüştükçe işletmelerin de bu gelişimi izlemeleri doğaldır. İşletmeler iç ve dış etkilerin baskısıyla değişime uğrarlar. Bu değişimlerin bazıları küçük boyutlarda (süreç iyileştirmeleri, yazılım uygulamaları vs.) olabileceği gibi işletmelerin iş yapış biçimlerini, bilgi akışını, karar verme mekanizmalarını ve yetki hiyerarşisini bütünüyle değiştiren, bizim örgütsel yapı değişimi diye adlandırdığımız bir değişim de olabilir. Son dönemde yapısal değişim amaçlı kullanılan en revaçta yapısal değişim araçlarından biri de iş modelleridir. Şirketlerdeki mevcut iş modelleri de ekonominin ve toplumun bir noktadaki gelişmişlik durumuna göre oluşturulmuştur. Bir dönem sağlıklı çalışan modeller, iç ve dış bağlamdaki gelişmeler nedeniyle zamanla verimsizlik kaynağı olabilir. Bu nedenle iş modelleri ekonomideki ve toplumdaki gelişmelere paralel olarak gözden geçirilmeleri gerekebilir. Bu da bir yapısal değişim konusudur.
Özetle ihtiyacımız olan yapısal reformlar, emek, sermaye, tüketiciler ve mevcut teknolojik imkânlar dikkate alınmak suretiyle yapılmalı, Türkiye ekonomisi onu oluşturan şirketlerle birlikte bir tüketim/inşaat ekonomisinden, üretim/ihracat ekonomisine dönüştürülmelidir. Ancak bu gerçekleştiğinde ekonomide ve şirketlerimizde yapısal reform gerçekleştirdik diyebiliriz. Bu arada elimizi hızlı tutmamız lazım çünkü en büyük pazarlarımız sanayi 4.0 yolunda hızla ilerliyorlar.

Thursday, April 4, 2019

Liderler ve motivasyonun önemi


Değişim projelerinde başarıyı etkileyen en önemli faktör nedir? diye sorulduğunda verilen cevapların çoğu liderleri gösteriyor. Liderlerin değişimde oynadıkları en önemli roller, değişimin satılması ve ekibin değişime motive edilmesi. Enerji ve motivasyon yetersizliği yüzünden birçok projeden istenen sonuç elde edilememektedir. Bu noktada motivasyonun dört temel işlevinden söz etmek mümkündür:

1. Değişimi başlatmak yani organizmayı/örgütü harekete geçirmek.

2. Değişimin boyutunu ve kapsamını belirlemek. bir diğer ifadeyle, ne kadar çaba gösterileceğini ya da gereken kaynağın miktarını tespit etmek.
3. Değişimin yönünü belirlemek. 
4. Değişimin sürdürülebilirliğini sağlamak. Bir diğer ifadeyle, belirli bir hedefe yönelik olarak başlamış olan değişimi hedefe ulaşıldıktan sonra devam etmesini sağlamak.

“Liderlerin işi enerji yönetimidir. Öncelikli görevleri, örgütlerindeki hakim enerjiyi ortak bir hedefe yönlendirmenin en etkili yolunu bulmaktır” (Kets de Vries, 1993)

Wednesday, March 27, 2019

Change Days Workshops Podcastler


Her sene dünyanın dört bir tarafından gelen değişim yöneticilerinin katıldığı Berlin Change Days etkinliğine katılan uzmanlarla yapılan söyleşileri kapsayan podcastlere aşağıdaki linkten ulaşabilir ve kayıtları indirebilirsiniz.

/http://changedays.com/podcast/

Monday, March 25, 2019

Kişilik ve davranış analizleri



Kişilik ve davranış analizleri günümüzde insan kaynakları danışmanlık firmaları, koçlar, eğitimciler ve değişim yönetimi danışmanları tarafından yoğun olarak kullanılmaktadır. Ancak bu analizler daha çok otuzlu ve kırklı yıllarda psikolojinin alt alanlarında yapılan çalışmalara dayanmakta ve genellikle davranışların incelenmesinden ibaret görülmektedir. Bugün ise psikoloji insan beynindeki bilişsel süreçlerin incelenmesine ağırlık vermektedir. Davranışların belirleyiciliği konusunda psikoloji ve sosyoloji arasındaki görüş ayrılıklarının ve bu alandaki tartışmaları da dikkate alacak olursak, belirli bir uygarlık ve tarihsel kesit içinde geçerli ve anlamlı olacak bulguların genelleştirilmemesi gerekmektedir. Belli ölçümleri hedefleyen zekâ testleri ya da kişilik testleri gibi şablonlar, onları geliştiren psikologların toplumsal ve kültürel ürünleridir. Bu gibi şablonların genel geçer kılınması çeşitli yanlışlara neden olacaktır. Çünkü toplumsal ve kültürel içerikleri, bu içeriklere yabancı olanlar tarafından doğru anlaşılamayacağı için istenen sonuçlar alınamayacaktır. Bu nedenle bu tip analizlerin sonuçlarına bakarak kişileri damgalamak yanıltıcı sonuçlara yol açabilir. Ayrıca bazı ülkelerde yasalar bu tip damgalamaları etik olarak doğru bulmamaktadır.





Friday, March 15, 2019

Konsensüs Çalıştayı


Konsensüs çalıştayı büyük grupların kendi aralarındaki sorunlarını ve çözüm beklenen hususlarını tartışmak ve çözüm önerileri geliştirmek için düzenlenir. Kararlar konsensüs tekniği ile alındığı için bu çalıştaya bu isim verilmiştir. Son olarak TAV Grubu firmalarından TAV Technologies ile yaptığımız Konsensüs çalıştayından bazı kareler aşağıda yer alıyor:






Thursday, November 8, 2018

Gelecek Arama ve Ortak Akıl


Gelecek Arama, yüzlerce topluluk ve kuruluş tarafından dünya çapında kullanılan, ortak akıl yaratmayı amaçlayan geniş katılımlı bir planlama yöntemidir. Klasik konferans düzenlerinde bir veya birkaç kişi çıkıp belirli konuları anlatır ve geri kalanlar dinler; gelecek arama çalıştayında ise, katılımcıların tamamı bir düzen/format içinde konuşarak bir sonuca ulaşırlar. Bu yöntem kuruluşların müşterek eylem kapasitelerini nispeten kısa sürede değiştirmeye yardımcı olur. Gelecek Arama özellikle karmaşık, belirsiz ve / veya hızlı değişen durumlarda faydalıdır. Katılımcılar zaten sahip oldukları ve bildikleri şeyleri inşa ettikleri için, daha önce hiçbir eğitim veya uzmanlığa ihtiyaç duymazlar.  Katılımcılar genellikle iki günlük sürede geçmişi, bugünü ve geleceği keşfetmeye çalışarak ortak zemine dayalı eylem planları yapmaya teşvik edilirler.


Gelecek Arama Çalıştayı tarihsel olarak iki bağımsız kaynağa sahiptir. Bunlardan birincisi, 80'lerin başlangıcında yaratılan ve tasarlanan Alman Zukunftswerkstatt (“Geleceğin Atölyesi”) idi ve amacı sıradan vatandaşların  “aşağıdan yukarıya demokratikleşmeyi” sağlamak için şehir planlamasına katılmalarına izin vermek idi. Diğer kaynak ise 90'lı yılların başında geliştirilen ve daha iyi bir gelecek inşa etmek için ortak bir zemin arayışında eşlik eden örgütü hedefleyen Kuzey Amerika Gelecek Arama Konferansı'dır. Yeni yüzyılın başlarına gelindiğinde, iki modelin birleşimi Gelecek Arama Çalıştayı’nı doğurdu.